28 Sep 2021 |  204

O'zbek so'mining AQSh dollariga nisbatan korreksiyasi

O'tgan hafta muhim makroiqtisodiy hodisalar fonida AQSh dollari boshqa valyutalarga nisbatan o'z o'rnini yo'qotdi, biroq hafta oxirida o'z pozitsiyalarini tiklab mustahkamlandi. Bozorda noaniqlik hali ham hukmronlik qilmoqda va bulutlar quyuqlasha boshladi, chunki AQSh Federal zaxira tizimi boshlig'i Jerom Pauell QE dasturining qisqartirish aniq sanasini aytmagan.

O'zbek so'mining AQSh dollariga nisbatan korreksiyasi

Bunga ishsizlikning kamayishi yordam berishi kerak, uning ko'rsatkichlari so'nggi paytlarda esa unchalik ham rag'batlantirmayapti. Aksariyat sarmoyadorlar, cheklovning boshlanishi AQSh Federal Rezervining noyabr yig'ilishida e'lon qilinadi, deb hisoblaydilar.Yangi haftaning boshida o'zbek dollarining AQSh dollariga nisbatan kursi pasaydi. 2021-yil 27-sentyabr holatiga ko'ra, O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki ma'lumotlariga ko'ra, kurs 1 AQSh dollari uchun 10650,06 ni tashkil etdi, bir hafta davomida so'm 0,23%ga oshdi.

AQSh Markaziy banki siyosat parametrlarini o'zgarishsliz qoldirdi va kutilganidek, aktivlarni sotib olishni kamaytirish boshlanganini e'lon qilmadi. Ammo Federal Zaxira "aktivlarni sotib olish tezligining pasayishi yaqin orada talab qilinishi mumkin", deb aytgan va Federal Zaxira raisi Jerom Pauell, boshqaruv kengashi a'zolari, bu qisqarish 2022-yil o'rtalarida yakunlanishi mumkin, deb hisoblaydi, bu esa keyinchalik stavkalarni oshirish uchun yo'l ochadi. AQSh dollari, sharhlaridan keyin sezilarli darajada ayniqsa, evro va yen'ga nisbatan oshdi. AQShning daromad chizig'i pasayib ketdi va federal fondlar bo'yicha fyucherslar bozori oktyabr oyida 50% o'sish ehtimoli va dekabr oyida 25 asosidagi ballarning o'sishini to'liq baholash imkonini berdi. 


Dollar juma kuni boshqa valyutalarga  nisbatan haftalik past darajadan yuqori savdoni amalga oshirdi va payshanba kuni deyarli bir oy ichida eng katta pasayishidan so'ng nafas oldi. Ko'chmas mulk giganti China Evergrande Group taqdiri haqida ham savollar qolmoqda. Bu holat dollarni asosiy mudofaa aktivi sifatida qo'llab-quvvatlayapti.

Dollarni savatiga nisbatan o'lchaydigan dollar indeksi payshanba kuni 0.36% ga pasayganidan keyin 0.04% ga oshib, 93.142 ga yetdi va 17-sentyabrdan buyon eng past darajasiga 92.977 etdi. Bu haftadagi foydani zararsizlantirdi va indeksning 0,09%ga pasayishiga olib keldi.

Investorlar bozorda katta o'zgarishlarni kutishmayapti. Valyuta bozorlaridagi kutilayotgan o'zgaruvchanlik ko'rsatkichlari pandemiya boshlanishida keskin ko'tarilgandan keyin doimiy ravishda pasayib bormoqda. Sentyabr oyining o'rtalarida, yevroning dollarga nisbatan 3 oylik yashirin o'zgaruvchanligi - dunyodagi eng faol sotiladigan valyuta juftligining variantlar qiymatiga qarab kutilayotgan o'zgaruvchanligining o'lchovi - bir yil ichida eng past darajaga tushib ketdi. 2020-yil boshidan buyon rekord darajaga yaqinlashmoqda. Funt sterling va yenaning dollarga nisbatan shunga o'xshash ko'rsatkichlari ham rekord darajaga yaqin. Bozorlar kelgusi yil duch keladigan muammolarni - yuqori inflyatsiya, stavkalarning oshishi, soliqlarning oshishi, geosiyosiy keskinliklarni hisobga olsak, valyuta bozorida past o'zgaruvchanlik uzoq vaqt saqlanib qoladi deb taxmin qilish mumkin.

Yuqoridagi omillarni hisobga olgan holda, o'zbek so'mining dollarga nisbatan kursi ko'tarilish tendensiyasida qoladi va 1 AQSh dollariga 10650-10720 oralig'ida bo'ladi deb taxmin qilish mumkin.
 

Aziz Abdusalomov Alpari Xalqaro moliya brendi eksperti

Aziz Abdusalomov

Alpari Xalqaro moliya brendi eksperti

Savol berish

O'xshash yangiliklar

depozit.uz logo
Eng yaxshi takliflar va yangiliklarni bizning telegram kanalda kuzatib boring.
Obuna bo'lish